Constructivisme en kunsteducatie

Denkactiviteiten
(Sociaal) constructivisme is een leertheorie die aangeeft hóe leren plaatsvindt. Leren is het resultaat van denkactiviteiten. Leerlingen leren door zelf nieuwe informatie te verbinden aan wat zij al weten: er vindt 'kennisconstructie' plaats. Ook als het gaat om vaardigheden, leren leerlingen door ervaring, zij sluiten daarbij aan bij wat zij al kunnen. Dit ervaringsleren is iets wat mensen van nature doen als zij uit zichzelf geïnteresseerd zijn. Er is dan sprake van intrinsieke motivatie.

Stromingen en opvattingen
Er bestaan verschillende stromingen en opvattingen binnen het constructivisme. In grote lijnen komen deze opvattingen op het volgende neer:

• Leren is een actief, constructief proces is: de kunst van het leren is dat nieuwe informatie wordt gekoppeld aan al bestaande voorkennis.
• Alle mogelijke soorten voorkennis worden betrokken bij het construeren van nieuwe kennis.
• Leren vindt altijd plaats in een sociale context, in interactie met mensen in de omgeving (volwassenen, ouders, leerkrachten, leerlingen). Leren doe je met elkaar, van elkaar in onderlinge communicatie.
• Mensen doen kennis en vaardigheden altijd op in een specifieke context en zijn niet 'vanzelf' in staat om opgedane kennis ook toe te passen in een andere context. Mensen moeten leren dat zij de kennis en vaardigheden die zij zich in een bepaalde context eigen hebben gemaakt en die zij hebben toegepast, ook in andere contexten kunnen gebruiken. Door dit te doen, bekijken zij leerstof van verschillende kanten en vanuit verschillende standpunten. Er ontstaat meer flexibele kennis.

Aansluiting constructivisme en kunsteducatie
De constructivistische opvattingen die aan de basis liggen van authentiek leren, sluiten goed aan bij de uitgangspunten van kunsteducatie. Bij kunsteducatie gaat men over het algemeen uit van uit een actieve, een receptieve en een reflectieve component. Tussen deze componenten bestaat een samenhangende relatie: leerlingen zijn zowel probleemoplossend, creërend als beschouwend bezig.

• Bij reflectieve kunstbeoefeninge moet een kunstbeschouwer tot een eigen 'oplossing' komen om zo betekenis en waardering aan het kunstwerk te kunnen verlenen.
• Bij actieve kunstbeoefening gaat het om persoonlijke expressie en om persoonlijke of gezamenlijke beleving.
• Bij receptieve cultuurdeelname gaat het om het inpassen van onbekende ervaringen in eerder opgebouwde culturele kennis en ervaring.

Meer informatie 
Natuurlijkleren.net  [1] 
Achtergrondinformatie over constructivisme  [2] 
Natuurlijk leren op aps.nl  [3] 
Publicaties over Natuurlijk leren op aps.nl  [4] 
Artikelen over natuurlijk leren op aps.nl [5]