Pedagogiek van Reggio Emilia

Grondlegger van de pedagogiek van Reggio Emilia is de Italiaan Loris Malaguzzi (1920-1994). In 1945 was Malaguzzi als leerkracht betrokken bij de bouw van een nieuw kindercentrum in Italië. Hij verdiepte zich in visies over onderwijs aan jonge kinderen en combineerde deze met zijn eigen ideeën en ervaringen tot een eigen pedagogiek.

De stad en de pedagogiek
Reggio Emilia is een stad in Noord-Italië. De 33 kleuterscholen en kindercentra in deze stad werken sinds 1945 volgens de Reggio-Emiliabenadering. Aan elke school of centrum zijn een kunstenaar en een pedagoog verbonden.

Communiceren in meerdere talen
Uitgangspunt van de Reggio-Emiliabenadering is dat kinderen gericht zijn op communicatie. Zij drukken zich daarbij niet alleen uit in gesproken en geschreven taal, maar ook via mimiek, geluid, beweging, dans, drama en muziek. Al deze vormen van communicatie zijn van belang, omdat elke vorm zijn eigen zeggingskracht en mogelijkheden heeft. Er is dan ook veel aandacht voor kunstzinnige vorming om kinderen bewust te maken van de vele uitdrukkingsmogelijkheden.

Jonge onderzoekers
Kinderen zijn niet alleen gericht op communicatie, maar ook, via communicatie, op het onderzoeken van de wereld om hen heen. De Reggio-Emiliabenadering speelt hierop in door kinderen te laten werken in kleine groepjes waarin de kans op onderlinge uitwisseling optimaal is. Als vanzelf leren kinderen van elkaar, over elkaar, over zichzelf en over de wereld.

Drie 'pedagogen'
Een van de ideeën van Reggio Emilia is dat kinderen elkaars 'eerste pedagoog' zijn. Volwassenen ziet men als 'tweede pedagoog' en de omgeving als 'derde pedagoog'. De omgeving wordt zo ingericht dat deze de creativiteit die ieder kind van nature bezit, stimuleert. Daarbij is aandacht voor architectuur, inrichting, lichtval en de kleurkeuze van meubels en materialen. Ook is er standaard een atelier aanwezig voor de kinderen.

Projectwerken
Reggio Emilia werkt met een curriculum waarin een deel gepland is en een deel open. Dit zogenoemde 'projectwerken' is opgebouwd rondom onderwerpen die de kinderen bezighouden. Daarnaast is er altijd ruimte voor onverwachte gebeurtenissen die aandacht vragen.

Observeren en documenteren
Kenmerkend voor Reggio Emilia is dat leerkrachten het onderzoeksproces van kinderen observeren, analyseren en documenteren. Van alle kinderen zijn er foto's, video's, teksten en werkstukken. Voor de kinderen dient dit materiaal als inspiratiebron. Voor ouders is het prettig te zien waar hun kinderen mee bezig zijn.

Honderd talen
Over Reggio Emilia in de praktijk leest u in De honderd talen van kinderen, een bundel praktijkverhalen en interviews met de werkers in Reggio Emilia

Meer informatie:
Reggio Emilia (Italiaans en Engels)
Reggio Emilia bij Stichting Pedagogiek ontwikkeling
Publicaties (waaronder 'De honderd talen van kinderen'), bijeengebracht door Stichting Pedagogiek Ontwikkeling

logos