Download de tips
Tips en Tricks voor brede scholen
De Tips & Tricks online op Cultuurplein
FINANCIËN
OUDERBETROKKENHEID
POTENTIËLE PARTNERS
NETWERK
KWALITEITSBEWAKING
ORGANISATIE
PROGRAMMERING
COMMUNICATIE & INFORMATIE
BELEID
HUISVESTING
FINANCIËN
TIP 1
Regel de financiering centraal door één grote partner (gemeente of groot
schoolbestuur) en zorg dan dat je inzicht hebt in het budget voor cultuureducatie.
TIP 2
Zorg dat je op de hoogte bent van welke geldstromen er vanuit verschillende beleidsterreinen bij gemeentes binnenkomen om binnen de werkvelden te verdelen, waardoor je hier gericht aanspraak op kunt maken als (brede)school.
Denk aan achterstandenbeleid, combinatiefuncties, Programmafonds.
Verder lezen:
Advies/eindrapport van de Taskforce Combinatiefuncties (2008) [PDF]
Bestuurlijke afspraken OCW, IPO en VNG over Impuls brede scholen, sport en cultuur
Websites:
Cultuur bij VNG
Onderwijs bij VNG
OUDERBETROKKENHEID
TIP 1
Organiseer met ouders en kinderen een activiteit. Dat kan al heel eenvoudig met een feest, waarbij alle groepen een kort optreden verzorgen en de ouders voor hapjes zorgen.
Training:
Het organiseren van ouderbijeenkomsten
Verder lezen:
Y. Bruins en P. van Dijk, Actieve ouders : Ouderparticipatie en welzijnswerk in de brede school, uitg. Stichting Spectrum, 2003, 48 pags. ISBN 9058800075
TIP 2
Maak gebruik van de expertise (kwaliteiten, beroep) van ouders en senioren. Leg die expertise vast, zodat je later nog weet wie welke expertise bezit. Dit kan bijvoorbeeld digitaal gebeuren. Pas de informatie wel regelmatig aan.
TIP 3
Breng de 'Ouderparticipatieladder' van Forum Overvecht Utrecht breder onder de aandacht van scholen en ouders. Voor scholen die het traject brede school gaan starten is dit een handig instrument.
Verder lezen:
Participatieladder ouderbetrokkenheid, Forum Overvecht Utrecht [PDF] [- 18 Kb ]
TIP 4
Inventariseer welke onderwerpen ouders interesseren en begin daar eerst mee.
TIP 5
Zorg voor één (duidelijk herkenbaar) vast contactpersoon voor de ouders die (bij voorkeur) ook hun taal spreekt.
TIP 6
Zorg voor een aparte ruimte voor ouders, waar ze elkaar kunnen ontmoeten en waar activiteiten voor ouders kunnen plaatsvinden.
TIP 7
Zorg voor een vangnet als ouders wegvallen. Wees niet afhankelijk van enkele vrijwilligers.
POTENTIËLE PARTNERS
TIP 1
Betrek Pabo-studenten bij de ontwikkeling en uitvoering van culturele en educatieve activiteiten. Zij leren ervan en de school krijgt gratis ideeën en menskracht.
TIP 2
Onderzoek de mogelijkheid van het inzetten van amateurs.
Website:
Kunstfactor
Voorbeeld:
PEP-pakket van Windkracht 6
TIP 3
Betrek woningbouwverenigingen en projectontwikkelaars bij plannen.
Verder lezen:
Cultuurimpuls stedelijke vernieuwing, Opgave 2008-2012
Cultuurnota Alphen aan den Rijn
Woningcorporaties en Brede Scholen op primo-nh.nl
TIP 4
Werk wijkgericht. Kijk bijvoorbeeld naar speeltuinverenigingen als partners. Die kunnen zeer bloeiend zijn en veel faciliteiten kennen.
NETWERK
TIP 1
Ontwikkel een website voor betrokkenen met moderator om ervaringen met elkaar te delen en informatie uit te wisselen. Zorg wel voor regelmatige updates.
TIP 2
Een goed netwerk tussen instellingen is een voorwaarde voor een school om cultuureducatie vorm te geven. Als school is het belangrijk dat het netwerk in de provincie/gemeente goed werkt.
De interne cultuurcoördinator (icc'er) speelt een belangrijke rol in een netwerk.
Trainingen:
Netwerkbijeenkomsten voor icc-trainers
Cursus Cultuureducatie voor gemeenteambtenaren
KWALITEITSBEWAKING
TIP 1
Houd bij aanstellingsbeleid rekening met leerkrachten die in hun Pabo-opleiding de specialisatie Cultuureducatie hebben gevolgd.
TIP 2
Zorg voor een cultuurcoördinator die waakt over kwaliteit en het samenstellen van het programma in de school. Laat diegene ook participeren in netwerken en landelijke studiedagen volgen.
Training:
Cursus interne cultuurcoördinator (ICC)
TIP 3
Kunstenaars zijn lang niet allemaal pedagogisch-didactisch onderlegd. Training hierin is belangrijk. Volg de opleiding BIK.
Training en namenlijst van BIK'ers:
Beroepskunstenaars in de klas
TIP 4
Zorg bij de uitvoering van culturele activiteiten voor mensen die hun vak verstaan. Investeer met tijd en middelen in kwaliteit van mensen, zowel didactisch als vakkundig. Kinderen hebben respect voor mensen die wat beheersen.
ORGANISATIE
TIP 1
Zorg voor een goede, enthousiaste coördinator, bijvoorbeeld een ICC'er, die aanspreekbaar en vrij geroosterd is en alle brede schoolvakken coördineert.
TIP 2
Betrek het bovenschools management en leg goede contacten op de werkvloer.
Voorbeeld:
Platform cultuureducatie primair onderwijs Limburg
TIP 3
Gebruik de gemeente in haar regierol om de brede school goed te structureren.
Voorbeeld:
Gemeente Delft
TIP 4
Ga flexibel om met de schooltijden.
Meer informatie:
Thema Combinatiefuncties op Bredeschool.nl
Biologisch ritme en schoolprogramma
TIP 5
Stem de roosters van instelling en school op elkaar af.
PROGRAMMERING
TIP 1
Maak onderscheid tussen het 'reguliere' binnenschoolse lessenaanbod, dat op alle leerlingen is gericht en het 'buitenschoolse / brede school' aanbod, dat op een selecte groep leerlingen is gericht. Evalueer deze jaarlijks en stel de programma's bij.
TIP 2
Zorg voor rust in het dagprogramma: rust kan ook in een activiteit zitten. Kinderen moeten de gelegenheid krijgen zich terug te trekken. Het gaat erom dat kinderen kunnen terugkeren tot zichzelf en dat het voldoening geeft als ze daadwerkelijk iets geleerd hebben en hun deskundigheid kunnen ontwikkelen.TIP 3
Zorg dat activiteiten gedurende een langere tijd plaatsvinden, zodat kinderen de gelegenheid krijgen zich door middel van oefenen iets toe te eigenen. Het gaat er niet om dat ze iets gehad hebben. Een workshop is dan ook niet de goede vorm.
TIP 4
Pas de activiteiten aan aan de doelstelling van de brede school: gaat het erom dat de kinderen iets leren of gaat het erom dat ze vermaakt worden.
TIP 5
Als je als school een activiteit organiseert, let dan op de kwaliteit. Niet alleen het eindresultaat, bijvoorbeeld de voorstelling van een musical, is belangrijk, maar ook de activiteiten die daartoe leiden en waarin kinderen een deel van hun energie vorm kunnen geven.
COMMUNICATIE & INFORMATIE
TIP 1
Volg de actuele ontwikkelingen met betrekking tot cultuureducatie en brede scholen.
Verder lezen:
Zicht op... Brede School en cultuureducatie [PDF]
Handboek Brede School
Oberon, 'Kunst en cultuur in de brede school, een onderzoek naar de randvoorwaarden', jan. 2008
Websites:
cultuurplein.nl
bredeschool.nl met informatie en praktijkvoorbeelden en links
TIP 2
Maak een communicatieplan: spreek daarbij goed af wie wordt geïnformeerd, hoe en waarover wordt geïnformeerd, bijvoorbeeld: persoonlijk benaderen, via werkgroep, nieuwsbrief, email of anderszins.
TIP 3
Er is 'gemeentetaal', 'onderwijstaal' en 'cultuurtaal'. Dit leidt soms tot misverstanden. Check daarom steeds of je het wel over hetzelfde hebt, want goede en heldere communicatie is van groot belang voor het succes van cultuureducatie en evaluatie.
BELEID
TIP 1
Het onderwijs, het culturele veld èn gemeenten moeten een visie op cultuureducatie ontwikkelen.
Verder lezen:
Oberon, 'Kunst en cultuur in de brede school, een onderzoek naar de randvoorwaarden', jan. 2008
TIP 2
Neem de tijd voor het formuleren van gezamenlijke doelen. Stel de doelen bij gedurende het proces.
Verder lezen:
Handboek Brede School
Stappenplan en Scenario's door Cultuurnetwerk Nederland
TIP 3
Evalueer samen met alle partijen en betrek ook de mening van leerkracht en leerling erbij.
Verder lezen:
Handleiding Evaluatie Brede School door Oberon
TIP 4
Stimuleer als overheid dat ouders deel gaan nemen in de brede school om daarmee hun betrokkenheid te vergroten.
TIP 5
Relateer buitenschoolse en binnenschoolse activiteiten aan Tule (Tussendoelen en leerlijnen). Hierdoor kan goed de samenhang zichtbaar gemaakt worden voor de betrokken partijen (school, instellingen en gemeente).
Website:
TULE
TIP 6
Leg de evaluatiemomenten vast en gebruik de resultaten uit de evaluatie als input voor onderhandelingen en afspraken op de lange termijn.
TIP 7
Leg de evaluatiemomenten vast en gebruik de resultaten uit de evaluatie als input voor onderhandelingen en afspraken op de lange termijn.
TIP 8
Denk voor financieringsmogelijkheden ook aan het aanschrijven van fondsen, bijvoorbeeld het Prins Bernhard Cultuurfonds, het VSBfonds, vermogensfondsen zoals Fonds1818.
Meer informatie:
Fondsen op Cultuurplein
TIP 9
Informeer het management van de school over het belang en de mogelijkheden van cultuureducatie.
TIP 10
Benadruk de relatie tussen binnen- en buitenschools aanbod. Maak daarvoor zo mogelijk meerjarige afspraken.
TIP 11
Ga in gesprek met alle partijen binnen de nieuwe brede school over de plek van cultuureducatie en cultuurparticipatie. Voer het gesprek over twee lijnen: het inhoudelijk en bindende belang van cultuureducatie onder en na schooltijd, en het formele belang dat goede inhoud vraagt om goede voorzieningen.
HUISVESTING
TIP 1
Ga als initiatiefnemer(s) van de brede school in gesprek met ambtenaren binnen de gemeente die belast zijn met scholenbouw. Informeer of en zo ja hoe binnen voorziene nieuwbouw (bij multifunctionele ruimten) al rekening wordt gehouden met de eisen van professionele cultuureducatie. Informeer ze over de ontwikkelingen en de mogelijkheden op het gebied van cultuureducatie en cultuurparticipatie. Breng ze in contact met hun collega's die belast zijn met cultuur. Committeer ze aan elkaar.
Meer informatie:
Handboek Brede School 2007, Oberon
Kwaliteitsrichtlijn Primair Onderwijs en brede scholen
TIP 2
Zoek partners in de culturele omgeving van een mogelijke nieuw te bouwen brede school (professionele instellingen en amateurkunstinstellingen), die wellicht gebaat zijn bij te delen, goed geoutilleerde, professioneel uitgeruste ruimten. Trek samen op. Betrek de ambtenaar die belast is met cultuur bij je kongsi. Praat met lokale politici en de wethouder die belast is met cultuur over het belang en de potentie van goede cultuureducatieve voorzieningen binnen de brede school.
TIP 3
Onderzoek welke architectenbureaus in de running zijn voor mogelijke nieuwbouw. Biedt hen een gesprek aan waarin je hen informeert over het belang en de aard van de voorzieningen die nodig zijn voor een professionele uitvoering van kunst en cultuureducatie onder en na schooltijd.
Lees ook:
Multifunctioneel gebouw leidt niet altijd tot synergie, in Bulletin Cultuur & School 64 [PDF]
