Eigen ideeën en gevoelens
Het doel van authentieke kunsteducatie is dat leerlingen de kennis die ze op school opdoen ook buiten schoolse situaties toepassen. Cruciaal daarbij is dat leerlingen ervaren om via kunsttalen eigen ideeën en gevoelens vorm te geven.
Authentiek leren
Folkert Haanstra (AHK/UU) introduceerde de term authentieke kunsteducatie in 2001. De term is gebaseerd op het onderwijsconcept authentiek leren. Vier belangrijke criteria van authentiek leren zijn:
- oriëntatie op de leefwereld van de leerlingen
Inhoudelijke thema’s en de stijlen en uitingsvormen die leerlingen zelf van belang achten en buiten de school beoefenen, krijgen een plaats in authentieke kunsteducatie. - leren buiten de school
Er wordt een verbinding gelegd met de actuele, professionele kunstpraktijk. Bijvoorbeeld door kunstenaars in school te halen of activiteiten buiten school te organiseren. - leren door complexe taaksituaties
Leerlingen verzamelen zelfstandig informatie en doen onderzoek. Zij leggen verantwoording af over het ontwerpproces en het product. De docent heeft begeleidingstaken, zoals samenwerkingsvaardigheden oefenen, groepsdiscussies leiden en achtergrondinformatie verschaffen. - onderlinge communicatie en samenwerking tussen leerlingen
Leerlingen voeren onder meer groepstaken uit, plegen onderling overleg en discussieren. Zij bepalen zelf hun standpunten, presenteren die aan elkaar en beoordelen elkaar eventueel onderling. De leerkracht schept de voorwaarden hiervoor.
In het ideaal van authentieke kunsteducatie zijn alle vier de criteria nauw met elkaar verbonden.
Mogelijkheden en beperkingen
In hoeverre is authentieke kunsteducatie uitvoerbaar in het onderwijs? Uit onderzoek blijkt dat authentiek leren vraagt om aanpassingen in de bestaande schoolorganisatie en schoolcultuur. Daarnaast vereist het nieuwe vaardigheden van de docent. De rol van de docent is minder die van onderwijsgevende en meer die van onderwijsmakende.
Praktijkvoorbeelden
Project Mediacultuur met 'Mediawijze' kunstlessen' (vo)
Project Toeval gezocht (po)
Authentiek leren in het Wanita-onderwijs (po)
Meer informatie
‘Kennis moet ondergeschikt zijn aan zelf ervaren’ (Cultuurplein Magazine 2, 2011)
Themanummer Cultuur+Educatie over authentieke kunsteducatie (C+E 31, 2011)
Verslag conferentie Authentieke Kunsteducatie (2011)
Literatuuronderzoek naar de voorwaarden voor authentieke kunsteducatie (L. Kampman, 2010)
De Hollandse Schoolkunst (Oratie Folkert Haanstra, 2001)
Bron afbeelding: De thuiskunst van scholieren
