Kerndoelen (voortgezet) speciaal onderwijs

Vanaf 1 augustus 2009 zijn voor leerlingen in het speciaal onderwijs kerndoelen van kracht. De kerndoelen zijn van toepassing voor het onderwijs aan leerlingen in de basisschoolleeftijd met een enkelvoudige beperking en/of stoornis. Uitgezonderd zijn de zeer moeilijk lerenden. Scholen in het speciaal onderwijs geven zelf invulling aan de manier waarop aan de kerndoelen voldaan kan worden.

Voor wie?
De kerndoelen speciaal onderwijs zijn ontwikkeld voor zeer moeilijk lerenden, voor visueel en auditief/communicatief gehandicapten, en voor lichamelijk en meervoudig gehandicapte leerlingen. Ook komen er kerndoelen voor leerlingen met psychiatrische problematiek, dan wel ernstige leer- en/of gedragsproblemen. Voor leerlingen voor wie het voortgezet speciaal onderwijs eindonderwijs is, worden kerndoelen ontwikkeld gericht op de arbeidstoeleiding.

Waarom?
Uit onderzoek van de inspectie en de ervaringen van het veld zelf, is gebleken dat voor een groot aantal leerlingen de kerndoelen basisonderwijs te hoog gegrepen zijn, of niet aansluiten bij wat de school de leerlingen leert. Ook voor ouders is niet altijd duidelijk wat een school hun kind kan aanbieden qua onderwijs. Scholen hebben aangegeven behoefte te hebben aan aangepaste kerndoelen.

Totstandkomen
SLO heeft voor deze kerndoelen voorstellen gedaan aan het ministerie van OCW. De kerndoelen voor het (voortgezet) speciaal onderwijs zijn afgeleid van de kerndoelen basisonderwijs en de kerndoelen basisvorming. De kerndoelen zijn op 18 mei 2009 officieel vastgesteld.

Kerndoelen Kunstzinnige Oriëntatie (v)so
Kunstzinnige oriëntatie voor leerlingen met enkelvoudige beperking/stoornis
De kerndoelen op het gebied van cultuureducatie voor leerlingen met een enkelvoudige beperking/stoornis vallen onder het leergebied Kunstzinnige oriëntatie. Kunstzinnige oriëntatie is bedoeld om leerlingen kennis te laten maken met kunstzinnige en culturele aspecten in hun leefwereld. Leerlingen leren uitingen in hun leefomgeving te waarderen en zichzelf te uiten door onder andere:

  • het onderzoeken van de beeldende mogelijkheden van diverse materialen, aan de hand van de aspecten kleur, vorm, ruimte, textuur en compositie;
  • het maken van tekeningen en ruimtelijke werkstukken;
  • het leren van liedjes en het gebruiken van ritme-instrumenten als ondersteuning bij het zingen;
  • spelen en bewegen.


Het leergebied Kunstzinnige oriëntatie omvat de volgende domeinen:

  • Tekenen en handvaardigheid
  • Muziek
  • Spel en beweging

Kunstzinnige oriëntatie voor zml- en ml-leerlingen
De kerndoelen kunstzinnige oriëntatie voor zeer moeilijk lerende leerlingen of leerlingen met een meervoudige beperking zijn verdeeld in leergebiedoverstijgende en leergebiedspecifieke doelen. Bij kunstzinnige oriëntatie voor deze leerlingen gaat het er vooral om dat zij leren plezier te beleven en zich leren uiten. De kunstzinnige activiteiten richten zich op het individu en op de groep. Voor sommige leerlingen geven onderdelen van kunstzinnige oriëntatie een extra gelegenheid om zich te uiten en te communiceren.


Het leergebied Kunstzinnige oriëntatie omvat de volgende domeinen:

  • Tekenen en handvaardigheid
  • Muziek
  • Dramatische vorming

Cultuurkaart en eindexamen kunstvakken
In cluster 1 (visueel gehandicapten) en 2 (auditief/communicatief gehandicapten) wordt doorgaans het meest aan kunst en cultuur gedaan. Voor alle leerlingen is de Cultuurkaart beschikbaar, waarmee ze culturele activiteiten kunnen ondernemen. De Cultuurkaart is gekoppeld aan het vak Culturele en Kunstzinnige Vorming (CKV), maar niet alle scholen voor voortgezet speciaal onderwijs bieden dat vak aan. Leerlingen kunnen ook eindexamen doen in de kunstvakken. De meeste scholen maken voor cultuureducatie gebruik van de expertise van culturele instellingen wat betreft activiteiten voor het speciaal onderwijs.

Meer informatie:
Vanaf 1 augustus 2009 ook kerndoelen speciaal onderwijs (minocw.nl)
Besluit vaststelling kerndoelen speciaal onderwijs (inclusief de kerndoelen)
Artikel over kerndoelen (v)so in Nieuwsbrief Primair Onderwijs
Kerndoelen VSO
Kerndoelen en tussendoelen SO Normaal/Moeilijk lerende doelgroep
Kerndoelen en tussendoelen SO Zeer Moeilijk lerende doelgroep
Kerndoelen SO Ernstig Meervoudig Gehandicapte leerlingen
Publicaties Speciaal Onderwijs bij SLO
Informatie Speciaal Onderwijs bij SLO

logos