Voor alle leerlingen in het speciaal onderwijs gelden algemene aandachtspunten op pedagogisch, didactisch en organisatorisch vlak.
Pedagogische aanpak
- Kinderen in het speciaal onderwijs hebben een veilige omgeving nodig. Pas daarvoor simpele basiscommunicatieve aspecten toe, zoals aandacht geven, aankijken, juiste taal gebruiken en met een open blik een boodschap ontvangen en initiatieven bevestigen. Dit zijn belangrijke voorwaarden.
- Kinderen met zo'n ontvankelijke houding hebben ook structuur nodig. Doel, werkwijze en wat wel en niet mag moet vooraf duidelijk zijn. Stel duidelijke regels op in de vorm van een wensen- en grenzenlijstjes: Wat wordt van jou verwacht? Wat kan echt niet? Wat is handig om te vragen? Hoe doe je dat?
- Zorg voor een prikkelarme omgeving, zodat de aandacht alleen gericht is op die prikkels waar het juist om gaat.
Didactische aanpak
- De duur, intensiteit en aard van de activiteiten moeten afgestemd worden op leeftijd, niveau, interesse, belangstelling, taalniveau en tempo van de beoogde doelgroep.
- Inhoudelijk is het van belang te doseren, zowel in hoeveelheid als moeilijkheidsgraad, snelheid en het moment van aanbieden. Vraag of het kind begrijpt wat gezegd is of laat het herhalen.
- Ook kan een andere manier van presenteren al helpen. Bijvoorbeeld schematisch, logisch, beeldend, concreet, met variatie in taal- en woordkeuze, door een beroep te doen op andere zintuigen (visueel, auditief, kinesthetisch).
Organisatorische aanpak
- Organisatie heeft te maken met mens, materiaal, tijd en ruimte.
- Denk aan de hoeveelheid mensen met wie de activiteit plaatsvindt, de geboden ondersteuning per deelnemer en het 'type' kind. Inventariseer of er ondersteuning is van leerkrachten, onderwijsassistenten en klassenassistenten.
- Elk kind heeft de voorkeur voor bepaald materiaal of wil en/of mag niet werken met bepaalde materialen. Houd bij informatief materiaal rekening met taalkeuze, lettertype en moeilijkheidsgraad.
- Houd rekening met het tijdstip van de dag, de duur van de totale activiteit en de momenten van afwisseling van instructie en zelfstandige verwerking.
- Zorg voor een geschikte ruimte. Daarbij gaat het om de plaats, inrichting en voorzieningen als licht en geluid.
